De afgelopen maanden werkten De DuurzaamheidsRapporteurs aan de eindrapportage van het programma Slimme en Gezonde Stad Schiedam van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Afgelopen week werd het rapport gepresenteerd. We interviewden hiervoor onder andere verantwoordelijk wethouder Jeroen Ooijevaar en Hoofd Ingenieur Directeur (HID) van Rijkswaterstaat Sieben Poel. Zij blikten terug op de afgelopen periode. En keken vooruit.

Met het programma Slimme en Gezonde Stad bevordert pilotgemeente Schiedam de gezondheid en het welzijn van haar inwoners. Door slimme maatregelen te nemen die de leefomgeving verbeteren. En door duurzame samenwerkingsverbanden op te starten.

Drie zaken duidelijk

Zowel de HID als de wethouder plaatsen meteen een kanttekening bij hun terugblik: zelf zijn ze sinds kort in functie en hebben zodoende niet de gehele geschiedenis van het programma meegemaakt. Toch valt hen een drietal zaken duidelijk op.

Grote bevlogenheid om leefomgeving te verbeteren

Sieben Poel werkte voorheen in Noord-Nederland. Met natuur in overvloed; het Waddenzee-gebied, groots en groen. Hij maakte de overstap van naar eigen zeggen de mooiste regio van Nederland naar de meest dynamische. Sieben Poel: “Natuur is hier een ander begrip en heeft een andere schaal. Dat verschil was een confrontatie. Maar ik zag ook een overeenkomst: de enorme bevlogenheid waarmee mensen de leefomgeving willen verbeteren. Die is hier net zo groot als in Noord-Nederland.”

De stap naar een integrale benadering

Jeroen Ooijevaar is sinds de nieuwe collegeperiode in 2018 wethouder in Schiedam. Hij heeft infrastructuur in zijn portefeuille. En duurzaamheid. Maar dat onderwerp is bij iedere wethouder in Schiedam belegd. Voor Ooijevaar is dat een bewijs dat, onder andere door het programma Slimme en Gezonde Stad, steeds integraler wordt gewerkt om in de gemeente Schiedam de leefbaarheid te bevorderen. “Als we werken aan een luchtkwaliteitsplan, dan letten we niet langer louter op normen en regels, maar kijken we veel breder: we willen de gezondheid van onze inwoners bevorderen. Dat is een belangrijk winstpunt van het programma.” Sieben Poel vult aan: “Ook bij Rijkswaterstaat wordt integraal gedacht, met duurzaamheid als essentiële pijler.”

Schiedam en Rijkswaterstaat werken intensiever samen

Naast de drive om de leefomgeving te verbeteren en het integrale werken is er nog een derde winstpunt van het programma Slimme en Gezonde Stad: Rijkswaterstaat en de gemeente Schiedam zijn beter met elkaar gaan samenwerken. Poel vertelt: “We weten elkaar nu goed te vinden. Wij hebben als Rijkswaterstaat beheertaken op landelijk niveau. En de gemeente Schiedam weet precies wat op lokaal niveau speelt. Door dat goed aan elkaar te koppelen, kunnen we stappen maken.

Belangrijke les: relevante problemen oplossen

Volgens Sieben Poel is een belangrijke les van het programma in Schiedam dat het gaat om daadkracht: Hij verduidelijkt: “het programma begon met op zich heel goede intenties. De gezamenlijke ambitie was een bijdrage te leveren aan het welzijn en de gezondheid van onze inwoners. Pas toen we ook echt concrete gezamenlijke problemen hadden gedefinieerd ontstond er slagkracht. De les is dat samenwerken ons echt verder brengt als er niet alleen ambitie is, maar ook gezamenlijk doelen.” Mede door de studie van onderzoeksbureau Marco Broekman en van studenten van de TU Delft en de NHTV Breda, is de nadruk van het programma Slimme en Gezonde Stad in Schiedam komen te liggen op het thema fietsen en de onderdoorgangen bij de A20.

 

En concrete maatregelen

Op dit vlak is, naast een aantal studies en bijeenkomsten, een belangrijke maatregel genomen. Jeroen Ooijevaar van de gemeente Schiedam: “De tunnel bij de Parkweg. Die wordt aangepakt. Er was ruimte om naast de fysieke ingreep ook te kijken naar de veiligheidsbeleving van deze onderdoorgang.” De gezamenlijke ambitie is om bij groot onderhoud aan het viaduct de Poldervaartroute door te trekken en zodoende een aantrekkelijke fietsverbinding te realiseren.

De toekomst

Verder is met het programma Slimme en Gezonde Stad een goede basis gelegd om het thema fietsen op de agenda te houden, zowel bij Rijkswaterstaat als bij de gemeente Schiedam. Ook de zones langs de snelweg A20 worden door de verstedelijkingsopgave nadrukkelijk gezien als locatie voor woningbouw, waarbij rekening wordt gehouden met bereikbaarheid én gezondheid. Pure winst, aldus wethouder Ooijevaar. En, zo besluit Sieben Poel van Rijkswaterstaat: “Als we elkaar in de toekomst op een probleem treffen, zijn we in staat sneller de samenhang te zien tussen infrastructuur en een gezonde leefomgeving. We hebben met Schiedam hierin goede ervaring opgedaan. Dit gedachtegoed nemen we mee in de samenwerking met andere gemeenten.”

Bekijk hier het eindrapport.